Tình trạng tủ lạnh tiêu hao năng lượng bất thường chủ yếu xuất phát từ gioăng cao su bị hở, dàn nóng bám bụi dày, rò rỉ môi chất lạnh hoặc do thói quen nhồi nhét quá nhiều thực phẩm cản trở khí đối lưu. Để xác định chính xác bộ phận gặp sự cố, người dùng có thể tự thực hiện quy trình kiểm tra lực hút gioăng bằng giấy, đo khoảng cách tản nhiệt và theo dõi chu kỳ vận hành của máy nén ngay tại nhà. Thông tin kỹ thuật từ Báo Thị Trường sẽ giúp bạn nhận diện sớm các dấu hiệu quá tải, đối chiếu mức công suất chuẩn và áp dụng giải pháp vận hành hiệu quả nhất.
Dấu hiệu nhận biết tủ lạnh đang ngốn điện bất thường
Tủ lạnh là thiết bị vận hành liên tục suốt 24 giờ mỗi ngày trong gia đình. Khi thiết bị gặp trục trặc kỹ thuật hoặc vận hành sai cách, mức tiêu hao năng lượng sẽ tăng vọt nhưng rất khó nhận biết ngay bằng mắt thường. Hóa đơn tiền điện cuối tháng tăng đột biến thường là chỉ dấu đầu tiên. Để phát hiện sớm tình trạng tủ lạnh tốn điện, người dùng cần quan sát các phản ứng cơ học và nhiệt độ thực tế quanh thân máy.
Lớp tuyết dày bám quanh dàn lạnh cản trở hơi mát khiến máy nén phải chạy liên tục.
Thiết bị hoạt động bình thường sẽ duy trì chu kỳ làm lạnh ngắt quãng hoặc tự động hạ công suất khi đạt ngưỡng nhiệt mong muốn. Ngược lại, một chiếc tủ lạnh hao điện nghiêm trọng luôn để lộ những bất thường rõ rệt qua tần suất làm việc của máy nén và hiện tượng tích tụ nhiệt lượng bên ngoài vỏ tủ.
Máy nén vận hành liên tục không có chu kỳ ngắt
Bộ phận tiêu thụ điện lớn nhất trong tủ lạnh là máy nén (thường gọi là block). Ở các dòng tủ lạnh cơ truyền thống (Non-Inverter), máy nén hoạt động theo nguyên lý bật ngắt phụ thuộc vào rơ-le nhiệt độ. Khi khoang chứa đạt đủ độ lạnh cài đặt, rơ-le sẽ tự động ngắt nguồn điện cấp cho máy nén để hệ thống nghỉ ngơi. Chu kỳ chạy chuẩn của block thông thường kéo dài từ 20 đến 40 phút, sau đó tạm nghỉ khoảng 15 đến 30 phút tùy vào nhiệt độ môi trường xung quanh.
Nếu bạn liên tục nghe thấy tiếng máy nén gầm rú, rung nhẹ phía sau lưng tủ suốt nhiều giờ liền mà không thấy ngừng nghỉ, thiết bị đang gặp sự cố. Hiện tượng tủ lạnh chạy liên tục với công suất tối đa chứng tỏ cảm biến nhiệt độ không ghi nhận được độ lạnh yêu cầu, buộc hệ thống bơm môi chất lạnh liên tục để bù đắp phần nhiệt năng thất thoát. Tình trạng này khiến công suất tiêu thụ điện hàng ngày tăng gấp hai hoặc ba lần so với thông số định mức của nhà sản xuất.
Đóng tuyết bất thường hoặc hai bên hông tủ nóng ran
Hiện tượng đóng tuyết dày đặc tại họng gió đối lưu hoặc vách ngăn đá là dấu hiệu rõ ràng của việc rò rỉ nhiệt. Khi không khí nóng ẩm từ bên ngoài lọt vào khoang lạnh, hơi nước sẽ nhanh chóng ngưng tụ và đóng băng thành từng mảng tuyết cứng. Lớp tuyết này hoạt động như một lớp cách nhiệt tự nhiên bao bọc lấy dàn bay hơi, cản trở luồng khí lạnh lưu thông xuống ngăn mát. Hậu quả là máy nén phải chạy quá tải để cố gắng làm mát ngăn chứa, dẫn đến việc tủ lạnh ngốn điện một cách vô ích.
Bên cạnh đó, việc hai vách bên hông tủ lạnh phát nhiệt cũng là điểm cần theo dõi sát sao. Hầu hết các dòng tủ đời mới đều thiết kế dàn nóng tản nhiệt ẩn bên trong hai vách kim loại bên hông. Trong điều kiện hoạt động tiêu chuẩn, hai bên hông tủ chỉ ấm nhẹ ở mức 35 đến 45 độ C. Trường hợp bề mặt hông tủ nóng ran trên 60 độ C đến mức không thể áp tay vào quá vài giây, hệ thống tản nhiệt đang chịu áp lực quá tải cực lớn. Áp suất ngưng tụ tăng cao làm giảm hiệu suất trao đổi nhiệt, kéo theo điện năng tiêu thụ của tủ lạnh leo thang nhanh chóng.
Bảng mức tiêu thụ điện chuẩn của tủ lạnh gia đình
Để đánh giá chính xác thiết bị của gia đình có đang hoạt động lãng phí năng lượng hay không, người dùng cần có hệ số tham chiếu kỹ thuật cụ thể. Mức điện năng tiêu thụ tiêu chuẩn của tủ lạnh phụ thuộc trực tiếp vào dung tích khoang chứa, kiểu dáng thiết kế và nền tảng công nghệ điều khiển máy nén.
Thông số điện năng tiêu thụ chuẩn theo từng phân khúc dung tích giúp xác định độ hao phí của thiết bị.
Công nghệ biến tần Inverter mang lại sự khác biệt lớn về hiệu suất năng lượng. Thay vì ngắt hoàn toàn rồi khởi động lại với dòng điện cực đại như dòng máy cơ Non-Inverter, máy nén Inverter sẽ tự động giảm tần số hoạt động xuống mức duy trì công suất thấp khoảng 30W đến 60W khi khoang tủ đã đạt đủ độ lạnh. Bảng số liệu dưới đây tổng hợp định mức tiêu thụ điện năng trung bình mỗi ngày dựa theo số đo thực tế từ các nhà sản xuất gia dụng:
| Phân khúc dung tích tủ lạnh | Dòng máy Non-Inverter (kWh/ngày) | Dòng máy Inverter (kWh/ngày) |
|---|---|---|
| Dưới 150 lít | 0.6 – 0.9 | 0.4 – 0.6 |
| Từ 150 đến 300 lít | 1.0 – 1.4 | 0.7 – 0.9 |
| Từ 300 đến 450 lít | 1.4 – 1.8 | 0.9 – 1.2 |
| Trên 450 lít (Side-by-side, Multi-door) | 1.8 – 2.5 | 1.2 – 1.6 |
Tại Việt Nam, điều kiện khí hậu nóng ẩm vào mùa hè có thể khiến mức tiêu thụ năng lượng thực tế tăng nhẹ khoảng 10% đến 15% so với mức kiểm định phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, nếu một chiếc tủ lạnh Inverter dung tích 250 lít tiêu tốn hơn 1.5 kWh mỗi ngày trong điều kiện sinh hoạt thông thường, chắc chắn hệ thống đang gặp lỗi kỹ thuật hoặc người dùng đang mắc phải các sai sót nghiêm trọng khi vận hành.
6 nguyên nhân phổ biến khiến tủ lạnh tốn điện
Tình trạng tiêu hao điện quá mức ở tủ lạnh thường bắt nguồn từ hai nhóm nguyên nhân chính: hư hỏng cơ lý của linh kiện sau thời gian dài sử dụng và sai lầm trong thói quen sắp đặt thiết bị của người dùng. Dưới đây là 6 nguyên nhân gốc rễ phổ biến nhất được ghi nhận trong thực tế.
Gioăng cao su cửa tủ bị hở hoặc chai cứng
Gioăng cao su viền quanh cánh cửa tủ lạnh có nhiệm vụ ngăn chặn sự xâm nhập của không khí bên ngoài và giữ luồng khí lạnh bên trong buồng chứa. Sau nhiều năm sử dụng, lớp đệm cao su này dễ bị lão hóa, oxy hóa do tiếp xúc với dầu mỡ thực phẩm, dẫn đến tình trạng chai cứng hoặc mất lực hít từ tính.
Khi gioăng cửa xuất hiện khe hở dù chỉ vài milimét, nhiệt độ mát mẻ bên trong lập tức bị thất thoát ra ngoài môi trường phòng. Theo nghiên cứu và thống kê kỹ thuật từ Tập đoàn Điện lực Việt Nam EVN, việc cánh cửa tủ lạnh bị hở gioăng làm thất thoát nhiệt liên tục, ép máy nén phải chạy bù tải không ngừng, khiến tủ lạnh tốn điện thêm từ 15% đến 25% mỗi tháng. Khi phát hiện mép đệm cao su bị rách, cong vênh hoặc bám bẩn lâu ngày không thể phục hồi độ hít, người dùng nên tìm hiểu cách thay gioăng tủ lạnh tại nhà để tự xử lý nẹp viền mới hoặc gọi linh kiện thay thế kịp thời.
Cài đặt nhiệt độ quá sâu so với nhu cầu sử dụng
Nhiều người dùng có thói quen điều chỉnh núm vặn nhiệt độ về mức lạnh tối đa (nấc Max hoặc nấc 5, nấc 6) với suy nghĩ nhiệt độ càng lạnh thì thực phẩm bảo quản càng tươi lâu. Đây là quan niệm sai lầm gây lãng phí năng lượng nghiêm trọng. Việc ép tủ lạnh duy trì mức nhiệt quá sâu sẽ khiến dàn lạnh đóng tuyết nhanh, buồng nén luôn hoạt động ở trạng thái áp suất cao.
Theo dữ liệu công bố từ Bộ Năng lượng Hoa Kỳ US DOE, mỗi khi người dùng hạ nhiệt độ ngăn mát xuống sâu hơn mức chuẩn 1 độ C, thiết bị sẽ tiêu tốn thêm khoảng 5% đến 8% điện năng. Theo khuyến cáo vận hành từ trung tâm kỹ thuật Samsung, mức nhiệt độ chuẩn hóa tối ưu nhất cho việc bảo quản thực phẩm gia đình là -18 độ C đối với ngăn đông và từ 2 độ C đến 4 độ C đối với ngăn mát. Cài đặt chuẩn xác theo dải nhiệt này vừa đảm bảo ức chế vi khuẩn phát triển, vừa ngăn ngừa tình trạng hóa đơn tiền điện tăng cao vô lý.
Dàn nóng bám bụi dày cản trở giải nhiệt
Dàn nóng (condenser) là hệ thống ống dẫn kim loại dạng cuộn, được đặt phía sau lưng tủ hoặc dưới đáy khoang máy tùy theo thiết kế của từng hãng sản xuất. Chức năng chính của dàn nóng là xả nhiệt lượng thu gom từ bên trong khoang tủ ra môi trường ngoài, giúp môi chất lạnh hạ nhiệt và ngưng tụ từ thể khí sang thể lỏng.
Do nằm ở khu vực khuất gió và sát sàn nhà, dàn nóng thường xuyên tích tụ lớp mạng nhện, lông thú nuôi và bụi bẩn dày đặc sau 6 đến 12 tháng sử dụng. Theo thông tin từ Cổng thông tin Tiết kiệm Năng lượng thuộc Bộ Công Thương VNEEP, lớp bụi bẩn dày đóng vai trò như một lớp chăn cách nhiệt ngăn cản quá trình tỏa nhiệt tự nhiên của dàn nóng, làm áp suất ngưng tụ tăng vọt và khiến thiết bị tiêu tốn thêm từ 10% đến 15% điện năng. Ngoài ra, việc dàn nóng giải nhiệt kém còn đẩy máy nén vào tình trạng quá nhiệt cục bộ, dễ kích hoạt rơ-le nhiệt tự ngắt bảo vệ hoặc làm cháy cuộn dây motor máy nén.
Nhồi nhét thực phẩm che kín khe thoát gió
Nguyên lý làm mát của các dòng tủ lạnh hiện đại không đóng tuyết dựa hoàn toàn vào hệ thống đối lưu khí cưỡng bức. Quạt gió gắn trên dàn lạnh sẽ thổi luồng khí lạnh qua các khe thoát gió (họng gió) bố trí rải rác dọc theo thân tủ để phân phối nhiệt đều khắp các tầng khay kính.
Khi người dùng nhồi nhét quá nhiều túi nilông, xoong nồi hoặc hộp nhựa cỡ lớn chắn ngay trước miệng thổi gió, chu trình tuần hoàn khí lạnh lập tức bị gián đoạn. Các khu vực xa miệng gió sẽ bị thiếu lạnh, trong khi cảm biến nhiệt độ đặt ở góc tủ ghi nhận nhiệt độ chưa đạt chuẩn và tiếp tục gửi tín hiệu bắt máy nén vận hành hết công suất. Hướng dẫn kỹ thuật từ Điện máy XANH chỉ rõ rằng người dùng chỉ nên chứa thực phẩm ở mức 70% đến 80% thể tích tủ, luôn giữ lại tối thiểu 20% khoảng không gian trống để dòng khí đối lưu tự do tuần hoàn qua bề mặt mọi loại đồ ăn.
Vị trí kê tủ sai kỹ thuật, sát tường hoặc gần nguồn nhiệt
Cách bố trí vị trí đặt tủ lạnh trong không gian nhà bếp tác động trực tiếp đến khả năng tản nhiệt của thân máy. Những sai lầm điển hình tại các hộ gia đình Việt Nam bao gồm: kê tủ ép sát vách tường phòng để tiết kiệm diện tích đi lại, đặt tủ lạnh ngay sát cạnh bếp gas hoặc bếp từ nấu nướng sinh nhiệt cao, kê tủ tại nơi có ánh nắng mặt trời chiếu trực diện qua cửa sổ.
Nhiệt lượng tỏa ra từ bếp nấu hoặc ánh nắng mặt trời sẽ nung nóng lớp vỏ ngoài của tủ lạnh, làm gia tăng tốc độ truyền nhiệt ngược vào các khoang chứa bên trong. Đồng thời, việc kê tủ không chừa khe hở khiến luồng khí nóng tỏa ra từ hai bên hông và phía sau lưng máy không thể thoát ra ngoài, tạo thành một vùng nhiệt vi khí hậu cực nóng quanh tủ. Theo tài liệu hướng dẫn vận hành từ Panasonic Việt Nam, khoảng cách an toàn chuẩn kỹ thuật khi lắp đặt tủ là lưng tủ phải cách tường tối thiểu 10 cm, hai vách bên hông cách các vật cản hoặc vách tủ bếp tối thiểu 5 cm, phía trên nóc tủ phải có khoảng thoáng tối thiểu 10 cm để khí nóng bốc lên tự nhiên.
Tủ lạnh thiếu gas do rò rỉ môi chất làm lạnh
Môi chất làm lạnh (gas lạnh R600a hoặc R134a) tuần hoàn trong một hệ thống ống dẫn đồng khép kín tuyệt đối. Về mặt nguyên lý vật lý, gas lạnh không bao giờ tự tiêu hao hay vơi bớt trong suốt vòng đời của thiết bị nếu hệ thống ống dẫn hoàn toàn nguyên vẹn. Tình trạng thiếu hụt gas chỉ xảy ra khi dàn ống bị oxy hóa, mục mọt gỉ sét theo thời gian, hoặc xuất hiện các vết nứt hở li ti tại các mối hàn do rung chấn cơ học.
Khi lượng gas trong đường ống bị rò rỉ ra ngoài, hệ thống mất đi chất tải nhiệt trung gian. Khả năng làm lạnh giảm sút nghiêm trọng khiến ngăn đá chỉ đông nhẹ ở bề mặt, còn ngăn mát mất hoàn toàn độ lạnh sâu. Lúc này, rơ-le cảm biến nhiệt luôn nhận diện khoang tủ ở mức nhiệt độ phòng, ép máy nén hoạt động miệt mài 24/7 mà không đạt được ngưỡng ngắt nhiệt. Tình trạng này vừa khiến chiếc tủ lạnh ăn điện ở mức cao kỷ lục, vừa đối mặt với nguy cơ cháy hỏng block do máy nén chạy rỗng tải không được bôi trơn và làm mát bởi dòng gas tuần hoàn.
Hướng dẫn 5 bước tự kiểm tra tủ lạnh tại nhà
Người dùng không cần trang bị dụng cụ sửa chữa phức tạp vẫn có thể tự chẩn đoán chính xác tình trạng vận hành của thiết bị tại nhà. Quy trình kiểm tra tuần tự qua 5 bước dưới đây giúp xác định chính xác nguyên nhân gây hao phí năng lượng trước khi đưa ra quyết định tự xử lý hay nhờ đến sự hỗ trợ của thợ kỹ thuật.
Sử dụng một mảnh giấy mỏng kẹp vào mép cửa để kiểm tra lực hít của gioăng cao su.
Bước 1. Kiểm tra độ bám của gioăng cửa bằng tờ giấy A4
Phương pháp thử nghiệm bằng một tờ giấy A4 thông thường là cách kiểm tra độ kín của đệm cao su cánh cửa chuẩn xác và nhanh nhất. Bạn mở cánh cửa tủ lạnh ra, đặt một nửa tờ giấy A4 vắt qua mép viền tủ nơi tiếp xúc với gioăng cao su, sau đó đóng chặt cửa tủ lại như bình thường.
Dùng tay kéo nhẹ tờ giấy theo phương thẳng đứng hướng ra ngoài. Nếu tờ giấy bị kẹp chặt, bạn cảm nhận được lực cản ma sát mạnh mẽ từ lực hút nam châm của gioăng và tờ giấy chỉ có thể rút ra một cách khó khăn hoặc bị rách mép, độ bám dính của gioăng cửa vẫn đạt tiêu chuẩn. Ngược lại, nếu tờ giấy trượt ra một cách nhẹ nhàng không có chút lực cản nào, gioăng cao su tại vị trí đó đã bị hở, chai cứng hoặc xẹp lún. Hãy thực hiện thao tác thử giấy này lặp lại tại ít nhất 6 vị trí khác nhau: góc trên, góc dưới, mép bên hông và mép giữa của cả cánh cửa ngăn đá lẫn ngăn mát.
Bước 2. Đo khoảng hở thông gió quanh thân tủ
Sử dụng một chiếc thước dây hoặc thước kẻ thông dụng để đo đạc khoảng cách vật lý thực tế giữa thân tủ lạnh và các bề mặt chướng ngại vật xung quanh. Bạn tiến hành đo ba thông số trọng yếu sau đây:
Đầu tiên, đo khoảng cách từ điểm gồ cao nhất phía sau lưng tủ tới mặt tường gạch, đảm bảo khoảng hở đạt từ 10 cm trở lên. Tiếp theo, đo khoảng cách từ hai bên hông vách kim loại của tủ tới tường hoặc vách tủ bếp gỗ, mức tiêu chuẩn bắt buộc phải đạt tối thiểu 5 cm mỗi bên. Cuối cùng, quan sát khoảng không gian phía trên nóc tủ xem có bị tận dụng để chất chồng các vật dụng như lò vi sóng, thùng carton hay khay đựng đồ hay không. Nóc tủ phải hoàn toàn thông thoáng ít nhất 10 cm để khí nóng từ dàn tản nhiệt dễ dàng thoát lên trần nhà.
Bước 3. Rà soát miệng thổi gió đối lưu và mật độ trữ đồ
Mở toàn bộ cửa tủ và kiểm tra trực tiếp cách bố trí thực phẩm trên các khay kính ngăn mát và ngăn đông. Hãy xác định vị trí của tất cả các cửa sổ thổi gió lạnh dạng nan chớp thường nằm ở vách lưng bên trong tủ.
Kiểm tra xem có hộp đựng thực phẩm lớn, nồi canh hoặc túi ni lông đồ đông lạnh nào đang đặt đè trực diện, bịt kín các miệng gió hay không. Dịch chuyển toàn bộ thực phẩm cách xa miệng gió thổi tối thiểu 5 cm đến 10 cm. Đồng thời, đánh giá mật độ lưu trữ tổng thể: nếu các khay chứa bị chất kín đặc không còn một khe hở nhỏ nào cho không khí luân chuyển, bạn cần lấy bớt những loại thực phẩm không bắt buộc phải bảo quản lạnh ra ngoài để khôi phục khoảng trống lưu thông 20% thể tích khoang chứa.
Bước 4. Lắng nghe và canh chu kỳ ngắt nghỉ của máy nén
Để kiểm tra chu kỳ làm việc của block máy nén, bạn đóng chặt tất cả các cửa tủ lạnh và không mở cửa ra vào trong vòng 60 phút. Đứng cạnh tủ và chú ý lắng nghe âm thanh hoạt động phát ra từ góc dưới phía sau thiết bị kết hợp đặt nhẹ tay lên vỏ ngoài để cảm nhận độ rung cơ học.
Đối với tủ lạnh cơ Non-Inverter, hãy bấm giờ theo dõi. Máy nén tiêu chuẩn sẽ phát ra tiếng ro ro đều đặn trong khoảng 25 đến 35 phút, sau đó bạn sẽ nghe thấy một tiếng “tách” dứt khoát từ rơ-le nhiệt và âm thanh máy nén tắt hẳn, bước vào chu kỳ nghỉ yên tĩnh kéo dài 15 đến 20 phút. Nếu máy nén chạy gầm rú liên tục suốt 2 đến 3 tiếng đồng hồ không nghỉ một lần nào, thiết bị đang gặp sự cố quá tải nhiệt.
Đối với tủ lạnh công nghệ biến tần Inverter, máy nén sẽ không tắt hoàn toàn mà giảm dần tốc độ quay. Âm thanh sẽ chuyển từ tiếng ro ro mạnh lúc khởi động sang tiếng thì thầm rất êm và độ rung ở vỏ tủ giảm rõ rệt. Nếu tủ lạnh Inverter liên tục phát ra tiếng rít tần số cao ở mức công suất tối đa trong thời gian dài, mạch điều khiển đang ép máy chạy hết tải do thất thoát nhiệt năng nghiêm trọng.
Bước 5. Đo công suất tiêu thụ thực tế bằng đồng hồ chuyên dụng
Cách duy nhất để định lượng chính xác số tiền điện bị thất thoát là áp dụng cách đo điện năng tiêu thụ tủ lạnh thông qua thiết bị công tơ đo điện tử dạng ổ cắm chuyển tiếp. Đây là loại thiết bị đo công suất chuyên dụng có màn hình LCD hiển thị trực tiếp các thông số điện áp (Volt), công suất tức thời (Watt) và tổng lượng điện tích lũy (kWh).
Quy trình thực hiện rất đơn giản: bạn rút phích cắm nguồn của tủ lạnh ra khỏi ổ cắm âm tường, cắm thiết bị đo công suất vào ổ điện gia đình, sau đó cắm phích của tủ lạnh vào cổng cắm trên mặt thiết bị đo. Bấm nút cài đặt lại thời gian đo về mốc 00:00 và giữ nguyên trạng thái kết nối đó trong suốt 24 giờ liên tục theo chu trình sinh hoạt tự nhiên của gia đình.
Sau đúng một ngày đêm, bạn nhìn vào chỉ số kWh ghi nhận trên màn hình đồng hồ. Lấy con số thực tế này đối chiếu với Bảng mức tiêu thụ điện chuẩn ở phần trên. Nếu thông số hiển thị của chiếc tủ lạnh ngăn đá trên 200 lít vọt lên mức 2.2 kWh một ngày, vượt xa ngưỡng chuẩn 0.7 đến 0.9 kWh, thiết bị của gia đình bạn chắc chắn đang gặp sự cố tiêu hao năng lượng trầm trọng cần can thiệp xử lý ngay.
Checklist khắc phục nhanh và dùng tủ lạnh đúng cách
Áp dụng các thói quen vận hành chuẩn xác ngay sau đây sẽ giúp giảm áp lực vận hành cho buồng nén, đưa mức tiêu hao năng lượng trở lại mức tiêu chuẩn và hỗ trợ tiết kiệm điện tủ lạnh tối đa cho gia đình mỗi tháng:
Khoảng cách hợp lý giữa các hộp bảo quản giúp luồng khí lạnh tuần hoàn đều khắp khoang tủ.
Điều chỉnh nhiệt độ ngăn mát về mức 2 đến 4 độ C và ngăn đông ở mức -18 độ C. Không để núm vặn ở mức Max trừ trường hợp khẩn cấp cần làm đông nhanh khối lượng lớn thịt tươi sống.
Tuyệt đối không cho thức ăn còn nóng vào tủ lạnh. Hãy để đồ ăn vừa nấu chín nguội hoàn toàn về nhiệt độ phòng trước khi cất trữ. Hơi nóng tỏa ra từ thức ăn làm nhiệt độ khoang chứa tăng vọt, gây đọng sương bề mặt và ép máy nén hoạt động tăng tốc đột ngột.
Không mở cửa tủ quá 30 giây trong mỗi lần lấy đồ. Tập thói quen định hình sẵn món đồ cần lấy trước khi mở cửa để hạn chế thời gian không khí lạnh tràn ra ngoài sàn nhà.
Rã đông thực phẩm thông minh bằng cách chuyển đồ đông lạnh từ ngăn đá xuống ngăn mát trước khi nấu nửa ngày. Khối đá lạnh tan chậm sẽ tỏa nhiệt mát sang các thực phẩm xung quanh, hỗ trợ làm lạnh khoang mát mà máy nén không cần tốn thêm điện năng.
Định kỳ 6 tháng một lần, dùng chổi lông mềm hoặc đầu hút máy hút bụi để làm sạch bụi bẩn bám trên dàn nóng, lưới sắt tản nhiệt và khoang chứa máy nén phía sau lưng tủ.
Bọc kín các loại thực phẩm tươi sống, rau củ và thức ăn thừa bằng hộp đậy nắp hoặc màng bọc thực phẩm. Việc này ngăn chặn sự bay hơi nước từ bề mặt thực phẩm, giảm độ ẩm trong không khí buồng chứa và hạn chế tình trạng hơi ẩm bám vào dàn tạo thành lớp tuyết cản gió.
Lau chùi vệ sinh gioăng cao su cửa tủ hàng tháng bằng khăn mềm nhúng nước ấm pha giấm trắng nhẹ. Thao tác này loại bỏ triệt để nấm mốc và các vết dầu mỡ bám dính, giữ cho chất liệu cao su luôn mềm dẻo và hít chặt vào khung sắt viền tủ.
Khi nào cần gọi thợ sửa chữa chuyên nghiệp?
Người dùng thông thường chỉ nên tự thao tác điều chỉnh nhiệt độ, dọn dẹp phân bổ lại thực phẩm, vệ sinh bụi bẩn ngoại vi và kiểm tra đệm gioăng. Khi các bước xử lý cơ bản không mang lại hiệu quả hoặc thiết bị xuất hiện những hỏng hóc kỹ thuật phức tạp bên trong chu trình làm lạnh kín, việc gọi kỹ thuật viên điện lạnh chuyên nghiệp là bắt buộc để đảm bảo an toàn.
Tuyệt đối không tự ý dùng các vật kim loại sắc nhọn như dao, tuốc nơ vít hay kéo để cạy phá các mảng đá tuyết bám dính trên bề mặt khay nhôm dàn lạnh. Rất nhiều trường hợp người dùng vô tình làm thủng đường ống dẫn gas bằng nhôm mỏng, khiến toàn bộ môi chất lạnh thoát ra ngoài kèm theo tiếng xì lớn, làm tê liệt hoàn toàn chức năng làm lạnh của máy và có nguy cơ bắt lửa gây nổ đối với dòng gas thế hệ mới như R600a.
Bạn cần liên hệ ngay với trung tâm bảo hành chính hãng hoặc thợ sửa chữa điện lạnh có chứng chỉ tay nghề trong các trường hợp cụ thể sau:
Hệ thống có dấu hiệu rò rỉ môi chất làm lạnh. Biểu hiện là máy nén vẫn rung chạy liên tục nhưng ngăn mát hoàn toàn không có gió lạnh, dàn nóng hai bên hông nguội ngắt và xuất hiện các vết loang váng dầu nhờn tại các mối nối ống đồng phía sau khoang máy.
Hỏng rơ-le nhiệt hoặc cảm biến nhiệt độ (sensor). Cảm biến bị sai lệch giá trị điện trở gửi thông tin sai về bo mạch chủ, khiến tủ không thể ngắt điện tự động dù bên trong đã lạnh sâu đóng đá cả ngăn mát.
Hỏng hệ thống xả đá tự động (gồm rơ-le xả đá, cầu chì nhiệt hoặc thanh điện trở sấy dàn lạnh). Dấu hiệu là dàn lạnh bị bó cứng thành một tảng băng dày đặc che kín hoàn toàn quạt gió đối lưu, khiến ngăn đá không thể đông và ngăn mát mất lạnh hoàn toàn.
Hỏng bo mạch điều khiển biến tần Inverter. Máy phát ra tiếng kêu cạch cạch ngắt quãng từ rơ-le đề, máy nén rung giật mạnh rồi ngừng chạy, đèn báo lỗi nhấp nháy liên tục trên bảng điều khiển điện tử.
Việc kiểm tra áp suất hút, hàn gắn ống đồng và nạp gas môi chất làm lạnh đòi hỏi máy hút chân không chuyên dụng, đồng hồ đo áp suất cao áp cùng kỹ năng hàn nhiệt chuẩn xác. Người dùng không có chuyên môn tuyệt đối không tự ý can thiệp vào đường ống kín để phòng ngừa rủi ro chập cháy điện và ngộ độc khí gas trong không gian kín gia đình.
Để kiểm soát lượng điện tiêu thụ trong gia đình, bạn chỉ cần ghi nhớ việc vệ sinh dàn nóng định kỳ, duy trì khoảng hở tản nhiệt quanh tủ, điều chỉnh dải nhiệt độ chuẩn và tránh nhồi nhét chắn kín các khe gió đối lưu. Độc giả có thể theo dõi thêm chuyên mục Đời sống trên Báo Thị Trường để cập nhật những kiến thức vận hành gia dụng hữu ích, từ đó ngăn chặn dứt điểm tình trạng tủ lạnh tốn điện mỗi tháng.