Ngày 22 tháng 5 năm 2026, SpaceX đã thực hiện chuyến bay thử nghiệm thứ 12 của Starship – đánh dấu lần đầu tiên ra mắt phiên bản Starship V3 (Block 3) với cả Booster 19 và Ship 39. Đây là một cột mốc quan trọng trong hành trình phát triển tên lửa tái sử dụng mạnh mẽ nhất lịch sử.
Starship V3 – Những nâng cấp công nghệ then chốt
Starship V3 mang đến hàng loạt cải tiến so với các phiên bản trước:
- Động cơ Raptor 3: Phiên bản mới nhất, nhẹ hơn, mạnh hơn và đáng tin cậy cao hơn. Super Heavy Booster sử dụng 33 động cơ Raptor, còn Starship upper stage có 3 Raptor Sea Level + 3 Raptor Vacuum (RVac).
- Cấu trúc và hệ thống propelant: Thiết kế lại để tăng khả năng chịu lực, tối ưu hóa hệ thống nhiên liệu (LOX + Methane), cho phép mang tải lớn hơn và hỗ trợ các sứ mệnh dài hạn.
- Bệ phóng Pad 2: Lần đầu sử dụng bệ mới với hệ thống deluge (phun nước) mạnh mẽ hơn, chopsticks cải tiến (chuyển sang actuator điện thay vì thủy lực) để chuẩn bị cho giai đoạn “catch” (bắt booster) trong tương lai.
- Heat shield và flaps: Cải thiện khả năng chịu nhiệt tái nhập khí quyển, kết hợp với các bài kiểm tra stress flap ở tốc độ hypersonic.
Mục tiêu chính của Flight 12 là kiểm tra toàn diện các nâng cấp này trong điều kiện thực tế, hướng tới mục tiêu tái sử dụng hoàn toàn và khả năng chở 100+ tấn hàng hóa lên quỹ đạo.
Diễn biến chuyến bay theo góc nhìn công nghệ
Khởi phóng (Liftoff): Tất cả 33 động cơ Raptor của Booster hoạt động tốt ban đầu. Đây là minh chứng cho khả năng engine-out redundancy – hệ thống có thể chịu mất một số động cơ mà vẫn hoàn thành sứ mệnh.
Hot Staging & Tách giai đoạn: Starship V3 thực hiện hot staging thành công: Ship khởi động 6 động cơ trong khi Booster vẫn đang đẩy. Ngay sau đó, Ship mất 1 động cơ RVac, nhưng 5 động cơ còn lại (bao gồm các Raptor Sea Level) đã bù đắp hiệu suất, duy trì quỹ đạo và bù đốt lâu hơn để đạt mục tiêu.
Booster 19: Phần booster gặp vấn đề ở boostback burn (chỉ một số động cơ khởi động thành công), dẫn đến mất kiểm soát và hạ cánh cứng (hard splashdown) ở Vịnh Mexico. Đây là bài học quý về hệ thống khởi động động cơ ở giai đoạn boostback.
Hành trình của Ship 39:
- Triển khai 22 mô phỏng vệ tinh Starlink (có camera ghi hình heat shield).
- Thực hiện các maneuver kiểm tra: banking turn, flap load test ở tốc độ Mach 7.
- Tái nhập khí quyển (Reentry): Heat shield hoạt động xuất sắc, không có dấu hiệu burn-through. Plasma bao quanh tàu tạo nên hình ảnh ngoạn mục.
Giai đoạn hạ cánh (Landing Sequence):
- Ship thực hiện Landing Flip (lật từ tư thế nằm ngang sang thẳng đứng) bằng động cơ.
- Thực hiện Landing Burn với chỉ 2 động cơ Raptor (một động cơ không hoạt động).
- Thực hiện soft splashdown chính xác tại vị trí dự kiến trên Ấn Độ Dương, ngay gần phao quan sát.
Chỉ vài giây sau khi chạm nước, tàu nghiêng sang một bên rồi phát nổ mạnh (Rapid Unscheduled Disassembly – RUD).
Tại sao tàu bị lật và nổ? – Giải thích kỹ thuật
Đây hoàn toàn là kết quả dự kiến, không phải thất bại.
- Starship trong giai đoạn thử nghiệm sớm không được thiết kế để thu hồi sau splashdown trên biển. Nó chỉ cần chứng minh khả năng kiểm soát hạ cánh mềm.
- Sau khi chạm nước, dư lượng propellant (oxy lỏng và methane) kết hợp với sóng biển, trọng lượng tàu và cấu trúc mỏng (khi bình gần hết nhiên liệu) khiến tàu dễ bị nghiêng.
- Đồng thời, va chạm nước gây rò rỉ propellant, dẫn đến vỡ bình chứa và bùng nổ. Đây là hiện tượng điển hình trong các chuyến bay thử nghiệm splashdown.
SpaceX coi đây là “exciting landing” – họ thậm chí còn reo hò khi thấy vụ nổ vì đã thu thập đủ dữ liệu cần thiết.
Kết quả và bài học cho SpaceX
Mặc dù có một số vấn đề với động cơ, Flight 12 được đánh giá là thành công lớn:
- Xác nhận hiệu suất Raptor 3 và khả năng engine-out.
- Heat shield và kiểm soát tái nhập khí quyển xuất sắc.
- Landing flip + landing burn chính xác dù chỉ dùng 2 động cơ.
- Thu thập dữ liệu quý giá cho lần bắt booster bằng tháp trong tương lai.
Chuyến bay này đưa Starship V3 tiến gần hơn đến mục tiêu vận hành thương mại, hỗ trợ sứ mệnh Artemis (NASA) và tham vọng Mars của Elon Musk.