Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra nhiều cơ hội cho ngành tài chính nhưng đồng thời cũng đặt ra những thách thức mới về an ninh mạng. Trước bối cảnh đó, Ngân hàng Trung ương Ý đang chủ động hợp tác với các doanh nghiệp AI hàng đầu thế giới nhằm đánh giá tác động của công nghệ này đối với hệ thống ngân hàng và xây dựng các biện pháp kiểm soát rủi ro phù hợp.
AI trở thành mối quan tâm mới của các cơ quan giám sát tài chính
Trong bài phát biểu thường niên mới đây, Thống đốc Ngân hàng Trung ương Ý Fabio Panetta cho biết cơ quan này đang tiến hành các cuộc trao đổi với các nhà phát triển AI quốc tế, cơ quan quản lý trong nước, tổ chức tài chính và nhà cung cấp dịch vụ công nghệ nhằm hiểu rõ hơn những ảnh hưởng của thế hệ AI mới đối với hoạt động ngân hàng.
Theo ông Panetta, sự xuất hiện của các mô hình AI ngày càng mạnh mẽ đang buộc các nhà quản lý phải xem xét lại các phương thức kiểm soát rủi ro truyền thống. Các công cụ AI không chỉ hỗ trợ phân tích dữ liệu, quản lý vận hành và nâng cao trải nghiệm khách hàng mà còn có thể tạo ra những nguy cơ mới nếu bị khai thác sai mục đích.
Việc các ngân hàng ngày càng phụ thuộc vào công nghệ số khiến bất kỳ lỗ hổng nào trong hệ thống AI cũng có thể tác động tới toàn bộ hoạt động tài chính, từ giao dịch thanh toán đến quản lý dữ liệu khách hàng.
Lo ngại về nguy cơ AI bị lợi dụng trong các cuộc tấn công mạng
Một trong những nội dung được các nhà quản lý đặc biệt quan tâm là các mô hình AI có khả năng phân tích và phát hiện lỗ hổng trong mã nguồn phần mềm.
Những công nghệ này được phát triển với mục tiêu giúp doanh nghiệp tăng cường khả năng bảo mật, phát hiện điểm yếu trong hệ thống và ngăn chặn các cuộc tấn công mạng. Tuy nhiên, giới chuyên gia cảnh báo rằng cùng một công nghệ cũng có thể bị tội phạm mạng khai thác để tìm kiếm các lỗ hổng bảo mật nhanh hơn, từ đó gia tăng quy mô và mức độ tinh vi của các cuộc tấn công.
Đối với ngành ngân hàng, nơi đang quản lý khối lượng dữ liệu khổng lồ và các giao dịch tài chính có giá trị lớn, những rủi ro này được xem là đặc biệt nghiêm trọng.
Các cơ quan giám sát tài chính tại châu Âu đang theo dõi sát sao sự phát triển của các mô hình AI thế hệ mới để bảo đảm rằng công nghệ được triển khai theo hướng an toàn và minh bạch.
Ngân hàng phải chịu trách nhiệm với hệ thống công nghệ của mình
Ngân hàng Trung ương Ý nhấn mạnh rằng việc sử dụng dịch vụ công nghệ từ các nhà cung cấp bên ngoài không làm giảm trách nhiệm của các tổ chức tài chính trong việc bảo vệ hệ thống của mình.
Theo quan điểm của cơ quan này, các ngân hàng vẫn phải chịu trách nhiệm cuối cùng đối với hoạt động liên tục của hệ thống công nghệ thông tin, khả năng bảo vệ dữ liệu khách hàng cũng như các biện pháp ứng phó khi xảy ra sự cố.
Bên cạnh đó, các công ty công nghệ cung cấp nền tảng AI hoặc hạ tầng số cũng cần chia sẻ trách nhiệm trong việc bảo đảm an toàn cho các dịch vụ được triển khai trong lĩnh vực tài chính.
Điều này phản ánh xu hướng ngày càng phổ biến trên toàn cầu, khi các cơ quan quản lý yêu cầu doanh nghiệp công nghệ và tổ chức tài chính cùng tham gia quản trị rủi ro thay vì chỉ dựa vào một bên.
Kêu gọi đầu tư mạnh hơn cho an ninh mạng
Thống đốc Fabio Panetta cho rằng các ngân hàng cần tận dụng kết quả kinh doanh khả quan trong thời gian qua để tăng đầu tư cho hạ tầng công nghệ và bảo mật.
Ông kêu gọi các tổ chức tài chính tiếp tục nâng cấp hệ thống phòng thủ mạng, xây dựng kế hoạch ứng phó khẩn cấp và thường xuyên đánh giá khả năng chống chịu trước các cuộc tấn công mạng ngày càng phức tạp.
Ngoài yếu tố công nghệ, cơ cấu quản trị nội bộ cũng được xem là nhân tố then chốt. Ban lãnh đạo ngân hàng cần xác định rõ trách nhiệm của từng bộ phận, thiết lập cơ chế giám sát hiệu quả và bảo đảm khả năng phản ứng nhanh trước các rủi ro phát sinh từ AI.
Xu hướng quản lý AI trong ngành tài chính ngày càng mạnh mẽ
Động thái của Ngân hàng Trung ương Ý phản ánh xu hướng chung đang diễn ra tại nhiều nền kinh tế lớn trên thế giới. Khi AI được ứng dụng ngày càng sâu rộng trong hoạt động ngân hàng, từ chăm sóc khách hàng, phân tích tín dụng đến quản lý danh mục đầu tư, các cơ quan quản lý cũng phải xây dựng những khung giám sát mới phù hợp với tốc độ phát triển của công nghệ.
Mục tiêu của các chính sách này là tận dụng những lợi ích mà AI mang lại cho ngành tài chính, đồng thời giảm thiểu nguy cơ mất an toàn hệ thống, bảo vệ dữ liệu khách hàng và duy trì sự ổn định của thị trường tài chính trong dài hạn.
Sự phối hợp giữa các ngân hàng trung ương, tổ chức tài chính và doanh nghiệp công nghệ được kỳ vọng sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng một hệ sinh thái AI an toàn, minh bạch và bền vững cho ngành tài chính toàn cầu.